Sepsa – przyczyny, objawy i leczenie

Sepsa – przyczyny, objawy i leczenie
4.5 (90.59%) 17 głosy
Niektóre choroby znane są od czasów starożytnych, mimo to jednak mechanizm ich powstawania nie do końca został poznany. Jedną z nich jest sepsa.

Co to jest sepsa

Nazywana jest także posocznicą, ale coraz częściej określana jest jako SIRS – zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej. Ta ostatnia nazwa najlepiej charakteryzuje istotę sepsy.

Z bakteriami i wirusami stykamy się codziennie. Normalną reakcją organizmu jest wytwarzanie przez system odpornościowy przeciwciał, które niszczą zarazki. Czasami jednak z niewyjaśnionych przyczyn system odpornościowy reaguje niewspółmiernie ostro w stosunku do zagrożenia. Zaczyna produkować nadmierną ilość cytokin, które doprowadzają do stanu zapalnego całego organizmu. Cytokiny poprzez krew rozprowadzane są po całym organizmie i docierają do każdego narządu. Początkowo powodują zaburzenia w jego funkcjonowaniu, ale bardzo szybko mogą spowodować jego całkowitą niewydolność, najczęściej zmiany te mają charakter nieodwracalny.

Sepsa nie jest chorobą zakaźną, a więc nie możemy zarazić się nią od osoby chorej, ale możemy zarazić się bakteriami lub wirusami, które wywołały sepsę. Zdrowy organizm poradzi sobie z nimi bez problemu.

Przyczyny posocznicy

Sepsę mogą wywołać zarówno bakterie, wirusy, jak i grzyby. Najczęstszą przyczyną są pneumokoki (68%), meningokoki (15%), salmonella (14%).

Na sepsę szczególnie narażone są osoby ze zmniejszoną odpornością organizmu:

  • noworodki i małe dzieci – system odpornościowy dopiero się kształtuje,
  • osoby starsze – naturalna odporność spada wraz z wiekiem,
  • osoby po zabiegach inwazyjnych – częsta przyczyna zakażeń wewnątrzszpitalnych.

W ostatnich latach wzrasta ilość przypadków ciężkiej sepsy. Spowodowane jest to wydłużeniem średniego życia oraz wzrastającą odpornością bakterii na stosowane antybiotyki. To niestety efekt ich nadmiernego stosowania i mutowania bakterii.

Sepsa i jej objawy

Początkowe objawy sepsy są niegroźne. Najczęściej pojawia się wysoka gorączka lub jej spadek poniżej 36 stopni Celsjusza, ogólne osłabienie, bóle gardła, przyśpieszona akcja serca. Równie dobrze mogą być to objawy grypy lub innej infekcji.

Kolejnym objawem, bardziej charakterystycznym, jest drobna wysypka, występująca na kończynach. Zakażenie rozwija się bardzo szybko i dotyczy coraz większej liczby narządów, od tego też zależą pozostałe objawy. W naczyniach krwionośnych mogą powstać zakrzepy, powodujące niedotlenienie poszczególnych organów, mogą wystąpić wymioty, biegunka, trudności z oddawaniem moczu.

Diagnostyka sepsy

Posocznica diagnozowana jest głównie w oparciu o badania laboratoryjne krwi, badanie moczu, a w zależności od objawów narządowych, przeprowadza się także diagnostykę obrazową.

W przypadku sepsy najważniejszy jest czas, czyli szybkie rozpoznanie choroby i natychmiastowe rozpoczęcie leczenia, każda godzina jest bardzo ważna. Z tego powodu od 2016 roku w każdym gabinecie można wykonać szybką diagnozę na obecność prokalcytoniny – markera sepsy. Wynik otrzymujemy już po 20 minutach. Niewielkie wymiary urządzenia i zautomatyzowana obsługa pozwalają na jego stosowanie nawet w karetkach pogotowia. Bardziej szczegółowa diagnostyka przeprowadzana jest w warunkach szpitalnych.

Leczenie sepsy

W pierwszych godzinach rozwoju choroby podawane są antybiotyki o szerokim spektrum działania, leki przeciwzakrzepowe i nasercowe i płyny ustrojowe. W międzyczasie prowadzone są badania w kierunku wykrycia konkretnej przyczyny stanu zapalnego. To pozwoli na rozpoczęcie leczenia celowanego. U około 1/3 pacjentów nie udaje się wykryć konkretnego źródła zakażenia, pozostaje wtedy leczenie ogólne.

Sepsa jest chorobą bardzo groźną, jej śmiertelność wśród chorujących wynosi 30% i mimo podejmowanych programów jej zwalczania, wskaźnik ten nie maleje.

Jak bronić się przed sepsą

Nie ma szczepionki na samą sepsę, ale są szczepionki na pneumokoki i szczególnie agresywne meningokoki. Szczepienia nie są refundowane przez NFZ i ich koszt to ok. 100 zł za szczepionkę.

Szczególnie niebezpieczna jest sepsa u dzieci, która stanowi 7% przyczyn zgonów u najmłodszych. Szczepienia równocześnie chronią dzieci przed tak popularnymi chorobami, jak zapalenie uszu, zapalenie płuc lub wywoływanymi przez meningokoki zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, zapaleniem stawów i właśnie sepsą. Sepsa meningokowa to najbardziej agresywna i niebezpieczna odmiana choroby.

Trzeba mieć świadomość, że nie ma innej skutecznej metody, ponieważ z pneumokokami i meningokokami stykamy się na co dzień. Od 30 do 40% populacji jest nosicielami pneumokoków, natomiast meningokoków od 10 do 20%. Najczęściej nosicielstwo jest bezobjawowe i nie wywołuje choroby. Dużą rolę odgrywa tu odporność organizmu, dlatego trzeba dbać o właściwą dietę, bogatą w warzywa i owoce dostarczające witamin i mikroelementów. Ważne jest także spożywanie nabiału, zwłaszcza jogurtów. Ułatwia to utrzymanie właściwej flory bakteryjnej i zapobiega zakwaszeniu organizmu.

Każda terapia antybiotykami musi być przeprowadzona pod kontrolą lekarza, do końca i pod osłoną probiotyków. Nadużywanie antybiotyków obniża naturalną odporność i ogranicza możliwości leczenia na przyszłość.

5 thoughts on “Sepsa – przyczyny, objawy i leczenie

  1. Fargo

    Lepiej uważać na to, żeby nie pojawiła się sepsa. Podobno bardzo skuteczne są szczepionki na meningokoki i pneumokoki, ale prawda jest taka, że lepiej zrobić wszystkie możliwe szczepionki, bo wtedy sepsa na pewno będzie znacznie ograniczona. To znaczy możliwości wystąpienia sepsy będą znacznie mniejsze.

    Reply
    1. pieniądz

      Pewnie, że lepiej zapobiegać niż leczyć, ale gdyby choć 10% ludzi stosowało taką zasadę, to połowa lekarzy na świecie straciłaby robotę. Przecież nauka tak poszła do przodu, że tylko stosując się do naprawdę podstawowych zasad można praktycznie w życiu nie chorować. Oczywiście nie zawsze, sepsa też może się przytrafić, ale w większości przypadków i sepsy można uniknąć jak się po prostu o siebie dba.

      Reply
  2. antytv

    Oczywiście w telewizji jak mówią o sepsie, to można stwierdzić, że to najgorsza choroba świata. Zwłaszcza jak TVN poda, to już po prostu po minucie człowiek umiera i pół jego rodziny. Takie relacje dziennikarskie, a raczej pseudodziennikarskie powinny być karane przez jakieś instytucje, bo potem lekarz boją się powiedzieć rodzinie, że to sepsa, bo będzie panika.

    Reply
  3. Marek

    Właśnie dlatego lekarze zaczęli coraz częściej używać terminu posocznica. On wielu osobom jeszcze nic nie mówi i jak nie pada magiczne słowo sepsa, to wiedzą, że groźna choroba, ale lekarze mają plan, będą leczyć i testamentu jeszcze pisać nie trzeba…

    Reply
  4. pieniądz

    Tyle się mówi o rozwoju nauki i medycyny, w kosmos latamy, serce przeszczepiamy i w ogóle cuda na kiju. A okazuje się, że w większości chorób kompletnie nie mamy pojęcia co je powoduje i jak je wyleczyć! Sepsa tu nie jest wyjątki, to choroba jakich wiele. W wielu przypadkach jest praktycznie identycznie – lekarze działają po omacku, bo nie wiedzą, co sprawia, że pojawia się sepsa, to jak mają wiedzieć jak ją leczyć.

    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *